«Soli» van Adriano Celentano: betekenis & songtekst

Twee mensen, een gesloten deur en buiten een land in rep en roer: meer decor heeft «Soli» niet nodig. Adriano Celentano bracht het liefdeslied in 1979 als single uit op zijn eigen label Clan Celentano; in de herfst stond het op nummer 1 in de Italiaanse hitparade. De titel betekent vertaald „Alleen“ en verwijst naar twee geliefden die samen alleen willen zijn.

«Soli» is geschreven door componist Toto Cutugno en tekstschrijver Cristiano Minellono; voor beiden was dit het begin van een langdurige samenwerking met Celentano. Het gelijknamige album stond 24 weken in de Italiaanse top 10 en verscheen zelfs in de Sovjet-Unie. Tot op de dag van vandaag behoort het nummer tot de bekendste opnames van de zanger uit Milaan.

Hoe is «Soli» ontstaan?

Adriano Celentano, geboren in 1938 in Milaan en vanwege zijn bewegingen op het podium ook wel „il Molleggiato“ genoemd, was eind jaren zeventig vooral in trek als filmacteur. Op muzikaal gebied zocht hij naar een nieuwe stijl, en die vond hij bij twee componisten die tot dan toe vooral voor anderen hadden geschreven.

Toto Cutugno, de componist uit Fosdinovo in Toscane, stond in 1979 zelf nog aan het begin van zijn solocarrière. Cristiano Minellono, de tekstschrijver uit Arona aan het Lago Maggiore, schreef al sinds de jaren zestig songteksten, onder andere voor Mina, de Dik Dik en de Camaleonti. Voor het album van Celentano leverden de twee naast «Soli» ook «Amore no» en «Non è».

Het album werd in 1979 opgenomen in de Regson Studio in Milaan. Het arrangement werd geschreven door Tony Mimms, die ook het orkest dirigeerde; de productie was in handen van Miki Del Prete, Celentano’s trouwe metgezel in de Clan. De single verscheen met «Io e te» op de B-kant. Celentano zong «Soli» voor het eerst in het Rai-programma «Una valigia tutta blu», dat in de zomer van 1979 werd gepresenteerd door acteur Walter Chiari. Eind september stond de single op nummer 1, het album bereikte nummer 2 en bleef 24 weken in de top tien staan.

Waar gaat «Soli» over?

«Soli» gaat over een stel dat zich in hun appartement terugtrekt en de wereld buiten de deur laat. Ze hebben niemand nodig, zolang ze elkaar maar hebben. Wat er buiten wordt gezegd en waarover wordt geruzied, dringt niet tot hen door.

In het Italië van 1979 had deze terugtrekking een ernstige achtergrond. Het land bevond zich midden in de de jaren van lood, de zware jaren vol aanslagen en politiek geweld. Velen zien «Soli» daarom niet alleen als een liefdeslied, maar ook als een zacht antwoord op een tijd waarin men ’s avonds liever thuis bleef.

De tekst couplet voor couplet

De volledige songtekst vind je op Spotify en Apple Music; hier gaat het om zijn beelden. Het eerste couplet begint midden in het samenzijn. De geliefden dragen niets anders dan hun eigen huid, de pelle, en hebben voor hun geluk niets meer nodig dan elkaar.

In het refrein wordt het ene woord, waaraan het lied zijn naam ontleent, steeds weer herhaald. Soli is in het Italiaans een meervoud; er wordt dus niet één eenzaam persoon bedoeld, maar twee die samen alleen zijn. Minellono maakt van de eenzaamheid een belofte.

In de latere strofen komt de buitenwereld dichterbij, zonder ooit binnen te komen. Wat daar gebeurt, blijft een ver geluid, en het paar laat zich er niet door storen. Uiteindelijk blijft alleen de vraag over waarom men de deur überhaupt weer zou moeten openen.

Waarom klinkt «Soli» zo anders dan de vroege Celentano?

De rock-’n-roll van de beginjaren is op ‘Soli« nauwelijks nog te horen. Cutugno schreef een weidse, pakkende melodie, en Tony Mimms gaf die een gelijkmatig ritme, waaruit de verwantschap met de disco van die jaren blijkt. Het album wordt tot op de dag van vandaag gerekend tot de pop en de Italo-disco. Celentano zingt daarbij ongewoon ingetogen, bijna op een praatjeachtige toon.

Juist deze mix maakte het nummer tot een voorbeeld voor de jaren daarna. Celentano zette de samenwerking met Cutugno en Minellono voort; Cutugno zelf werd in 1983 wereldwijd bekend met «L’italiano», waarvan de tekst eveneens van Minellono afkomstig is.

«Soli» in de video

Helemaal bovenaan in dit artikel zingt Celentano «Soli» tijdens zijn concerten in de Arena di Verona in oktober 2012, meer dan drie decennia na de release van de single. Daaronder hoor je de versie van de componist: Toto Cutugno heeft het nummer zelf opgenomen; de geremasterde versie is uitgebracht door zijn platenlabel Carosello Records.

Te beluisteren via de streamingdiensten:

Wie heeft een cover van «Soli» gemaakt?

De belangrijkste tweede versie is van de componist zelf. Toto Cutugno nam «Soli» in 1979 op voor zijn debuutalbum «Voglio l’anima» bij het Milanese label Carosello en bracht in datzelfde jaar in Spanje een Spaanse versie uit met de titel «Solos». In 1983 stond het nummer ook op zijn album «L’italiano», naast het titelnummer, waaraan we een apart Nummerbeschrijving van «L’italiano» hebben gewijd.

Tijdens zijn concerten in Rusland en Oost-Europa zong Cutugno «Soli» nog steeds in de jaren 2010. Zo werd het nummer in twee versies een klassieker: als de hit van Celentano in Italië en als het herkenningslied van Cutugno in het buitenland.

Milaan: de stad achter «Soli»

«Soli» is een lied uit Milaan. Celentano groeide op in die stad, in de Via Gluck, waar hij met «De jongen uit de Gluckstraat» een monument oprichtte. Het album werd opgenomen in de Regson Studio in Milaan, en ook Toto Cutugno woonde en werkte hier tot hij in 2023 in de stad overleed.

Wie vandaag door Milaan wandelt, vindt de rustige hoekjes waarnaar het koppel in het lied verlangt vaak slechts een paar straten verwijderd van de grote pleinen: langs de kanalen van de Navigli, in de binnenplaatsen van Brera of in het park achter het Castello Sforzesco. Wat je in de stad niet mag missen, staat in ons overzicht van de Milaan bezienswaardigheden.

Conclusie: een toevluchtsoord op vier minuten afstand

«Soli» maakt van twee mensen achter een gesloten deur een hele wereld, en juist daarom spreekt het nummer tot op de dag van vandaag aan. Wie Celentano verder wil ontdekken, luistert daarna naar de zomerklassieker «Azzurro» uit 1968. Wie van Minellono’s stijl houdt, vindt die ook in «Ci sarà» van Al Bano en Romina Power. Alle songportretten vind je in ons overzicht van de Italiaanse muziek.