«Chiamami ancora amore» van Roberto Vecchioni: betekenis & songtekst

Een voormalige leraar van een middelbare school zingt in het Teatro Ariston over studenten, arbeiders en kinderen op vluchtelingenboten en wint daarmee het belangrijkste festival van Italië. Roberto Vecchioni componeerde «Chiamami ancora amore» samen met gitarist en producer Claudio Guidetti; de single verscheen op 16 februari 2011 bij Universal en werd in Italië met goud bekroond. De titel betekent 'Blijf me mijn lief noemen' en dat verzoek loopt als tegengif tegen een donkere tijd door het hele lied.

Drie dagen na de release, op 19 februari 2011, won Vecchioni het 61e Festival van Sanremo en ook de Mia Martini-prijs van de kritiek. Voor de singer-songwriter uit Milaan was het pas zijn tweede deelname, 38 jaar na zijn debuut in 1973. Sindsdien geldt «Chiamami ancora amore» als een ongewoon politiek winnend lied in de geschiedenis van de wedstrijd.

Hoe ontstond «Chiamami ancora amore»?

Roberto Vecchioni werd op 25 juni 1943 geboren in Carate Brianza, een kleine stad ten noorden van Milaan; zijn familie kwam uit Napels. Hij studeerde klassieke literatuur aan de Università Cattolica, de katholieke universiteit van Milaan, en gaf daarna bijna dertig jaar les op middelbare scholen in de stad. Tegelijk werd hij een van de belangrijkste singer-songwriters van Italië: singer-songwriters die hun eigen teksten schrijven en zingen.

Vecchioni had lang slechts één keer op Sanremo opgetreden, in 1973 met «L’uomo che si gioca il cielo a dadi». In november 2010 werd duidelijk dat hij zou terugkeren; zijn bijdrage was zelfs de eerste die de organisatoren officieel bevestigden. De tekst schreef hij alleen, de muziek samen met Claudio Guidetti, die de opname ook produceerde en zelf gitaar speelde.

Het festival liep van 15 tot 19 februari 2011 en werd gepresenteerd door zanger Gianni Morandi. Voor Vecchioni stond Peppe Vessicchio, de bekendste dirigent van het festival, op de bok. In de finale versloeg «Chiamami ancora amore» «Arriverà» van Modà en Emma Marrone en «Amanda è libera» van Al Bano. Daar kwamen de Mia Martini-prijs van de kritiek en de prijs van de muziekjournalisten bij.

Waar gaat «Chiamami ancora amore» over?

«Chiamami ancora amore» is tegelijk een liefdeslied en een protestlied. Vecchioni beschrijft een collectieve nacht waarin een land zijn cultuur vergeet en een persoonlijke nacht van twijfel. Tegen beide stelt hij de liefde tussen twee mensen en vertrouwen in de jeugd.

In een interview met La Repubblica noemde hij zijn werk het enige politieke lied van het festival. Het zou gaan over studenten, arbeiders en immigranten, kinderen op boten en jonge soldaten in een zinloze oorlog. Tegelijk zou het een liefdeslied voor het humanisme zijn. Hij ontkende dat hij zich richtte tegen Silvio Berlusconi of Muammar al-Gaddafi. Als voorbeelden voor personages in de tekst noemde hij in plaats daarvan de Chileense dichter Pablo Neruda en een arbeider van autofabrikant Fiat.

De timing paste. In december 2010 hadden studenten in Rome geprotesteerd tegen de hervorming van het hoger onderwijs en zich daarbij beschermd met grote borden in de vorm van boeken. Een leraar die juist deze generatie bezong, raakte in februari 2011 een gevoelige snaar.

De tekst couplet voor couplet

De volledige songtekst vind je op Spotify en Apple Music; hier gaat het om de beelden in de tekst. De coupletten vormen een lange opsomming van mensen van wie iets is afgenomen: een boot met kinderen die niet aankomt, een dichter die niet meer mag zingen, een arbeider zonder werk en jongeren die ver van huis in een oorlog sterven. Vecchioni wisselt grote beelden af met kleine scènes.

Over alles ligt de nacht, de notte. Ze staat voor een tijd waarin kennis en schoonheid niet meer tellen. De zanger belooft tegen deze duisternis te vechten en doet dat op een ongewone manier: niet met slogans, maar met het verzoek aan zijn geliefde om hem amore te blijven noemen.

Het refrein brengt beide samen. Zolang twee mensen elkaar tederheid geven, is de nacht niet definitief. Taalkundige Giuseppe Antonelli prees hoe de tekst cultuur en vrijheid van denken verdedigt en tegelijk dicht bij gesproken Italiaans blijft. Vecchioni vermijdt geleerde woorden, hoewel hij classicus is, en juist daardoor begrijpt iedereen hem.

Hoe klinkt «Chiamami ancora amore»?

Muzikaal neemt het lied geen risico's en dat is opzet. Een rockband met gitaren, bas, drums en piano draagt een rustige melodie die langzaam aanzwelt en in het refrein opengaat. In de studio speelden Claudio Guidetti en Fabio Moretti gitaar, Paolo Costa bas, Lele Melotti drums en Luca Scarpa toetsen.

Vecchioni noemde het stuk kort voor de finale op de radio met humor 'schandalig, maar geslaagd zelfplagiaat'. De presentatoren hadden hem eerder zijn oudere lied «Piccolo amore» laten horen, waarvan de melodie op dezelfde manier verloopt. Hij nam het sportief op: het nieuwe lied leek nu eenmaal op enkele van zijn eerdere nummers.

«Chiamami ancora amore» in de video

Helemaal bovenaan het artikel zie je het winnende optreden van februari 2011, dat Rai, de Italiaanse publieke omroep, in 2024 opnieuw liet zien in het programma «Evviva!». Daaronder zingt Vecchioni het lied op 17 mei 2026 in de zondagsshow «Domenica In». Vijftien jaar na Sanremo is zijn stem breekbaarder, maar de boodschap hetzelfde.

Te beluisteren via de streamingdiensten:

Wie heeft «Chiamami ancora amore» gecoverd?

Al tijdens het festival kreeg het lied een tweede uitvoering. Op de avond van de duetten zong Vecchioni het samen met PFM, Premiata Forneria Marconi, de belangrijkste progressieve rockband uit Milaan. In de jaren erna namen verschillende kandidaten van de talentenjacht «Amici di Maria De Filippi» het in hun repertoire op; voor veel jonge zangers is het sindsdien een proef van uitdrukkingskracht.

In mei 2024 zong Gianluca Ginoble, de bariton van het popoperatrio Il Volohet lied samen met Vecchioni op televisie. De ontmoeting van twee generaties past bij de inhoud: een oude leraar geeft zijn tekst door aan een jonge zanger.

Sanremo: de stad achter de overwinning

Vecchioni won in het Teatro Ariston, de bioscoop en het theater in het centrum van Sanremo waar het festival al tientallen jaren wordt gehouden. De stad aan de Riviera dei Fiori, de bloemenrivièra in het uiterste westen van Ligurië, leeft in februari een week lang alleen voor de muziek.

Buiten de festivalweek is Sanremo rustiger: met de oude wijk La Pigna op de heuvel, de Russisch-orthodoxe kerk, het Casinò en de promenade met palmen langs zee. Hoe het festival ter plaatse aanvoelt, beschrijven we in ons artikel over het Festival van Sanremo. Wat je verder in de stad kunt zien, lees je in onze reisgids voor Bloemenstad Sanremo.

Conclusie: een liefdeslied als protest

«Chiamami ancora amore» laat zien dat een winnend lied op Sanremo meer kan zijn dan een ballad voor de radio. Vecchioni verbindt tederheid en woede zo vanzelfsprekend dat ze bij elkaar horen. Als je festivalwinnaars met een boodschap mooi vindt, luister dan naar «Non mi avete fatto niente» van Ermal Meta en Fabrizio Moro, die in 2018 wonnen met een lied tegen terreur, of «Canzone per te», waarmee singer-songwriter Sergio Endrigo in 1968 won. Al onze liedportretten vind je in ons overzicht van Italiaanse muziek.