Een volwassen man, een veel jongere vrouw en een lange nacht tussen verlangen en afscheid: «Cara» van Lucio Dalla is een van de meest tedere en tegelijkertijd raadselachtigste ballades uit de Italiaanse muziek. Het nummer, dat in 1980 op het album «Dalla» verscheen, verpakt in een fluisterende melodie een hele wereld van gevoelens – fascinatie, verlangen en het stille besef dat het mooiste niet vastgehouden kan worden.
Profiel
Artiest: Lucio Dalla
Verschenen: 1980 (album «Dalla»; ook als single «Cara»/«Balla balla ballerino»)
Tekst / Muziek: Lucio Dalla (tekstidee in samenwerking met Stefano Bonaga)
Genre: Cantautorato / Italiaanse auteurspop
Bijzonderheden: een uitgestrekte ballade die veel verder reikt dan de gebruikelijke lengte van een radiostuk; werktitel «Dialettica dell’immaginario»
Het verhaal achter het lied
Aan het einde van de jaren «70 bevindt Lucio Dalla zich op het hoogtepunt van zijn carrière. Nadat hij jarenlang met de dichter Roberto Roversi had samengewerkt, schrijft hij sinds »Com’è profondo il mare« (1977) zelf zowel de teksten als de muziek. Met de albums »Lucio Dalla« (1979) en »Dalla« (1980) beleeft hij een van de sterkste creatieve periodes in de geschiedenis van de Italiaanse muziek. Op »Dalla« staan naast »Cara« ook »Futura« en »Balla balla ballerino’ – de plaat wordt een van zijn grootste successen.
«Cara» had oorspronkelijk de omslachtige werktitel «Dialectiek van het imaginaire» (zoiets als: Dialectiek van het imaginaire) – een aanwijzing dat er achter de eenvoudige liefdesaanroep een intellectuele diepgang schuilgaat. Er wordt verteld dat Dalla de muziek had, maar ontevreden was over zijn eigen tekst. De definitieve tekst zou grotendeels te danken zijn aan zijn vriend uit Bologna, de filosoof Stefano Bonaga, afnemen. Omdat Bonaga destijds niet bij de auteursrechtenorganisatie SIAE was geregistreerd, komt hij niet voor in de officiële aftiteling; volgens de overlevering bedankte Dalla hem met een auto – een groene 2CV (Citroën 2CV). Bonaga zelf heeft altijd gezwegen over zijn rol.
Er wordt ook verteld over een waargebeurd verhaal: een oudere man die verliefd wordt op een aanzienlijk jongere vrouw, haar laat gaan wanneer de wijde wereld haar roept, en bijna wanhopig wordt door de scheiding. In hoeverre dit op zijn eigen leven is gebaseerd en in hoeverre het fictie is, blijft onduidelijk – en dat maakt juist de charme van «Cara» uit.
Waar gaat «Cara» over?
«Cara» is van de eerste tot de laatste regel een aanspreekvorm – een man spreekt teder tot een «cara», een geliefde. De scène speelt zich ’s nachts af en is intiem; je voelt de warmte en de melancholie van een late avond. De verteller is duidelijk ouder dan de vrouw tot wie hij zich richt, en juist dit leeftijdsverschil vormt de basis van het hele lied: bewondering, verlangen en het besef dat deze nabijheid wellicht niet van lange duur is.
In plaats van een rechtlijnige verhaallijn rijgt het nummer beelden en uitnodigingen aan elkaar. De man lokt de vrouw zijn wereld binnen, wil haar iets laten zien, haar meenemen – en schommelt tegelijkertijd tussen toewijding en afstandelijkheid. De geliefde komt licht en vluchtig over, bijna als een vlinder: mooi, ongrijpbaar, het volgende moment misschien alweer verdwenen. Tegen het einde slaat de sfeer om naar het duistere, naar een afscheid waarvan het lied bewust de precieze aard in het midden laat.
Songtekst & betekenis
Omdat de tekst en de muziek van «Cara» auteursrechtelijk beschermd zijn, geven we de tekst hier niet weer, maar vatten we de belangrijkste passages en beelden inhoudelijk samen.
De nachtelijke begroeting. Al vanaf het begin wordt een vertrouwelijke toon aangeslagen: de verteller richt zich rechtstreeks tot zijn «cara», alsof ze naast hem ligt. De nacht, de stilte, de tederheid – dit alles zorgt voor een intimiteit die de luisteraar onmiddellijk in de scène trekt.
De werving en de uitnodiging. Centraal staat het versieren: de man wil de jonge vrouw in zijn wereld halen, haar iets laten zien, haar vasthouden. Het is het verlangen van een oudere man naar de frisheid en lichtheid van de jeugd – en tegelijkertijd het besef dat hij haar niet kan bezitten.
Het beeld van de voortvluchtige. Steeds weer verschijnt de geliefde als iets luchtigs, zweverigs, nauwelijks tastbaars. Dit motief van vergankelijkheid vormt de kern van het lied: het geluk is er en glipt op hetzelfde moment weer weg.
Het afscheid. Tegen het einde wordt de toon somberder. De tedere nacht gaat over in een loslaten. Of dat nu definitief is of slechts voor even – dat laat Dalla in het midden. Juist deze vaagheid, deze «dialectiek van het imaginaire», geeft het nummer zijn tot op de dag van vandaag voortdurende impact: iedereen hoort er een stukje van zijn eigen verhaal in terug.
«Cara» in de video
Hieronder zie je een live-versie van «Cara» van Lucio Dalla, waarin de volle kracht van deze ballade goed tot uiting komt: Dalla achter de microfoon, de melodie die zich langzaam opbouwt en intenser wordt. Bovenaan dit bericht vind je bovendien de officiële opname van het nummer.
Te beluisteren via de streamingdiensten:
Dat maakt dit nummer zo bijzonder
«Cara» wordt door velen beschouwd als een van de mooiste ballades uit het gehele oeuvre van Lucio Dalla – een hoogtepunt van zijn vermogen om grote emoties te vatten in rustige, bijna gesproken muziek. In plaats van zich te beperken tot drie minuten radiozendtijd, laat Dalla het nummer zich ontvouwen en ontwikkelen; hij neemt de tijd die zo’n nachtscène nodig heeft.
Opmerkelijk is de oorsprong van de tekst: het feit dat de woorden van een van zijn meest intieme liederen mogelijk uit de pen van een filosoof komen en volgens de overlevering met een auto in plaats van met een credit werden betaald, behoort tot de mooiste anekdotes uit de Italiaanse muziekgeschiedenis.
En een toeval dat fans tot op de dag van vandaag nog steeds aanhalen: aan het einde van «Cara» wordt gesproken over afscheid en een stralende ochtend. Lucio Dalla stierf op 1 maart 2012 in Montreux – op een heldere ochtend, enkele dagen voor zijn 69e verjaardag.
Een lied dat blijft hangen
«Cara» is meer dan een liefdesballade – het is een nachtelijk stuk over nabijheid en vergankelijkheid, over het verlangen om het mooie vast te houden en de rijpheid om het los te laten. Wie de diepgang van Lucio Dallas’ muziek verder wil verkennen, vindt die ook in zijn wereldwijde hit «Caruso» en in het nieuwjaarslied «Het komende jaar».
