«Una poesia anche per te» van Elisa: betekenis en songtekst

Een lied voor iemand die er niet meer is, en toch een lied over verder leven: dat is «Una poesia anche per te». Elisa schreef de ballad zelf en bracht die op 15 april 2005 als single uit bij Sugar Music, haar platenmaatschappij in Milaan. Het lied kwam binnen op plaats 2 van de Italiaanse hitlijst. De titel betekent ‘Ook voor jou een gedicht’ en is gericht aan haar grootvader, die na zijn gevangenschap in een kamp te voet uit Duitsland naar huis terugkeerde.

Aanvankelijk bestond het lied helemaal niet in het Italiaans. Op het album «Pearl Days» uit 2004 stond het nog als de Engelstalige ballad «Life Goes On». Pas de Italiaanse versie maakte er een van de grote successen van 2005 van en voor veel luisteraars het meest persoonlijke lied van de zangeres uit Monfalcone, de scheepsbouwstad aan de Golf van Triëst.

Hoe ontstond «Una poesia anche per te»?

Elisa Toffoli, geboren in 1977, groeide op in Monfalcone in Friuli-Venezia Giulia. Op haar 16e ontmoette ze Caterina Caselli, de voormalige zangeres en baas van platenmaatschappij Sugar, die haar kort daarna een contract aanbood. In 2001 won Elisa met «Luce (zonsondergangen in het noordoosten)» het Festival van Sanremo, de belangrijkste liedjeswedstrijd van Italië.

Voor haar volgende grote album verhuisde ze in het voorjaar van 2004 voor zeven maanden naar Los Angeles. In de Henson Studios in Hollywood nam ze «Pearl Days» op met Glen Ballard, de Amerikaanse producer die meeschreef aan en meewerkte aan de productie van «Jagged Little Pill» van Alanis Morissette. Het album verscheen in oktober 2004, kwam binnen op plaats 2 van de Italiaanse albumlijst en bevatte de ballad «Life Goes On».

Twee maanden na de dood van haar grootvader besloot Elisa het lied opnieuw op te nemen, dit keer in het Italiaans en voor hem. «Una poesia anche per te» verscheen op 15 april 2005 als de enige reguliere single van het album, op dezelfde dag als een heruitgave van «Pearl Days» waarop het lied het elfde nummer is. De single kwam binnen op plaats 2 en bleef 20 weken in de hitlijst. Aan het einde van het jaar stond hij op plaats 5 van de best verkochte singles in Italië en was het de succesvolste Italiaanse single van een zangeres in 2005.

Waar gaat «Una poesia anche per te» over?

«Una poesia anche per te» is een troostlied voor iemand die veel heeft geleden. De zangeres schenkt hem een gedicht als teken dat het leven doorgaat en dat iets van hem blijft bestaan.

De grootvader aan wie Elisa het lied opdroeg, had gevangenschap in een kamp overleefd en was daarna te voet uit Duitsland naar huis teruggekeerd. Elisa vertelde dat zijn boodschap altijd een boodschap van leven was geweest, en juist dat wilde ze uitdrukken. Daarom is het lied geen klaagzang. Het spreekt over pijn, maar nog meer over vergeving, opnieuw beginnen en vertrouwen.

De tekst couplet voor couplet

De volledige songtekst vind je op Spotify en Apple Music; hier bespreken we de beelden die erin voorkomen. Het eerste couplet richt zich rechtstreeks tot de ander: misschien weet hij niet eens hoezeer zij hem geluk wenst. Hij huilt tranen die niemand ziet, maar het seizoen zal veranderen en de rozen zullen weer bloeien.

Het refrein brengt het beeld waaraan het lied zijn naam ontleent. Ergens in hem en voorbij de horizon bestaat een klein gedicht, misschien nu al, dat alleen voor hem is geschreven. Het Italiaanse woord poesia betekent hier zowel het gedicht als de poëzie van het leven zelf.

In het tweede couplet wenst de zangeres opnieuw geboren te worden om met hem zonder pijn opnieuw te beginnen. Ze beschrijft hem als iemand die broze dromen van kristal heeft gebouwd, tegelijk moedig en kwetsbaar, en vraagt hem niet op te geven vanwege een oud verdriet.

Het middendeel roept op tot verzoening: wie vergeeft, kan vergeten, ook als de wond diep is. De knoop van het verdriet moet oplossen als sneeuw in de zon. Aan het einde keert het refrein terug en dooft het uit in een zachte herhaling die alleen nog voor hem bedoeld is.

Hoe klinkt «Una poesia anche per te»?

Muzikaal hoort het lied bij de wereld van «Pearl Days», een album dat duidelijk rockiger klinkt dan Elisa’s eerdere platen. In de studio speelden onder anderen drummer Matt Chamberlain en Benmont Tench, de toetsenist van Tom Petty and the Heartbreakers. Giulio Nannini, recensent van muziekwebsite Rockol, prees de subtiele harmonische openingen in de arrangementen en de grote verscheidenheid aan klankkleuren in Elisa’s stem.

De Italiaanse versie is geen letterlijke vertaling van «Life Goes On». De instrumentale track is hetzelfde; sommige coupletten komen inhoudelijk overeen, andere heeft Elisa opnieuw geschreven.

«Una poesia anche per te» op video

Bovenaan dit artikel zie je de officiële videoclip uit 2005 met als slotbeeld een oneindigheidslus. Daaronder zie je Elisa in 2026 live bij Radio Italia in Milaan, de radiozender die alleen Italiaanse muziek draait.

Te beluisteren via de streamingdiensten:

Wie heeft «Una poesia anche per te» gecoverd?

Anders dan veel oudere klassiekers leeft dit lied vooral dankzij de maker ervan. Elisa zingt het sinds 2005 tijdens haar tournees, soms met een grote band en soms akoestisch. De belangrijkste tweede versie is dan ook van haarzelf: «Life Goes On», de Engelstalige ballad waaruit alles ontstond. In 2007 bereikte het lied ook de bioscoop via de soundtrack van «Scrivilo sui muri», een film van regisseur Giancarlo Scarchilli.

Een vergelijkbaar persoonlijke ballad vind je bij Laura Pausini, de popzangeres uit Romagna: «Tra te e il mare» uit het jaar 2000.

Elisa’s thuis ligt aan de Golf van Triëst

Monfalcone, de stad waar Elisa opgroeide, ligt aan de noordelijkste punt van de Adriatische Zee, ongeveer 30 kilometer ten noordwesten van Triëst. Friuli-Venezia Giulia was in de 20e eeuw een grensgebied dat bijzonder zwaar door oorlogen werd getroffen. Tegen die achtergrond krijgt het verhaal van haar grootvader, die te voet naar huis terugkeerde, nog meer gewicht.

Wie de streek zelf wil ontdekken, kan het best beginnen in Triëst, de havenstad met haar koffiehuizen, de Piazza Unità d’Italia pal aan zee en het kasteel Miramare op zijn rotsachtige landtong. Wat je er kunt bekijken, lees je in onze reisgids voor Triëst.

Conclusie: een gedicht zonder schijnvertoon

«Una poesia anche per te» toont Elisa zonder enige pose. Een Engelstalige albumballad werd een lied voor één mens, en juist daarom raakt het nog altijd zoveel luisteraars. Wie Elisa’s beginjaren wil leren kennen, luistert hierna naar «Luce (zonsondergangen in het noordoosten)», het lied waarmee ze Sanremo in 2001 won. Een heel ander soort afscheid beschrijft Sergio Endrigo, de singer-songwriter uit Istrië, in «Canzone per te». Alle songportretten vind je in ons overzicht van de Italiaanse muziek.