Een man die ogenschijnlijk alles heeft – werk, een huis, een vrouw aan zijn zijde – en die toch een naam de nacht in schreeuwt: «Anna» van Lucio Battisti behoort tot de meest ongewone nummers die Battisti en zijn tekstschrijver Mogol ooit hebben gemaakt. In 1970 verscheen het nummer naast «Emozioni» en werd het een van de grootste successen van het duo. Waar Battisti doorgaans zachte melodieën componeerde, barst hier een gevoel met rauwe kracht los.
Profiel
- Artiest: Lucio Battisti
- Verschenen: 15 oktober 1970 als single «Emozioni / Anna» (Dischi Ricordi); album «Emozioni», 15 december 1970
- Tekst/muziek: Mogol (tekst), Lucio Battisti (muziek); arrangement: Lucio Battisti & Gian Piero Reverberi
- Genre: Singer-songwriter, dramatische popballade
- Bijzonderheden: Dubbel-A-kant met «Emozioni», nummer één in de Italiaanse hitlijsten; in de studio speelden toekomstige leden van PFM en Formula 3 mee
Het verhaal achter het lied
In 1970 bevonden Lucio Battisti en zijn geestverwant, tekstschrijver Mogol, zich op het hoogtepunt van hun samenwerking. In december verscheen het album «Emozioni», een van de belangrijkste platen uit de Italiaanse muziekgeschiedenis: het bereikte de eerste plaats en was een van de best verkochte albums van dat jaar. Al eerder, in oktober 1970, had Battisti er een single van uitgebracht die er mag zijn – een dubbel-A-kant waarop twee latere klassiekers elkaar ontmoetten: «Emozioni» aan de ene kant, «Anna» aan de andere kant. Beide nummers werden in september 1970 opgenomen in de Ricordi-studio’s in Milaan.
«Anna» is het slotnummer van het album en wijkt bewust af van de rest. In de studio kwam namelijk een verbazingwekkende groep jonge muzikanten bijeen, die kort daarna zouden uitgroeien tot de elite van de Italiaanse rock: Op de instrumenten speelden onder andere Franco Mussida, Franz Di Cioccio en Flavio Premoli, die al snel de legendarische band PFM zouden oprichten, naast Alberto Radius van Formula 3 en toetsenist Dario Baldan Bembo. Deze geconcentreerde instrumentale kracht geeft «Anna» zijn harde, bijna rockachtige klank – ver verwijderd van de zachte arrangementen waar Battisti anders om bekend stond.
Waar gaat «Anna» over?
Op papier heeft de man die hier spreekt alle reden om tevreden te zijn: hij heeft werk, een thuis en een partner die van hem houdt. En toch voelt hij zich van binnen als verlamd, want hij kan een andere vrouw maar niet loslaten – Anna, een vroegere, onbereikbare liefde die hem tot op de dag van vandaag achtervolgt.
Het nummer leeft van deze tegenstelling tussen verstand en gevoel. Het verstand zegt tegen de man dat hij gelukkig zou moeten zijn; maar van binnen wordt hij beheerst door het verlangen naar Anna. Muzikaal komt deze scheur tot uiting in de opbouw van het nummer: de coupletten blijven ingetogen en somber, bijna berustend – totdat het refrein de opgekropte wanhoop in een schreeuw ontlaadt. Het zachtjes uitspreken van een naam verandert in een smekende, steeds weer herhaalde kreet. Juist deze uitbarsting maakte van «Anna» een oorwurm voor een hele generatie.
Songtekst & betekenis
Omdat de tekst auteursrechtelijk beschermd is, geven we hem hier niet regel voor regel weer, maar lichten we de belangrijkste afbeeldingen en coupletten inhoudelijk toe.
Het begin schetst een leven in geordende omstandigheden: de verteller beschrijft zijn uiterlijke zekerheid, zijn relatie, wat anderen als geluk zouden beschouwen. Maar vanaf het begin klinkt er een zekere kilheid door – de woorden klinken als een stand van zaken, niet als een liefdesverklaring aan het eigen leven.
In het refrein stort deze façade in. Wat eerder beheerst leek, komt tot uitbarsting in de herhaalde roep om Anna – het moment waarop de man zijn masker laat vallen en zijn innerlijke instorting blootlegt. Het is de emotionele kern van het nummer, de beroemde kreet waarin verlangen, woede en machteloosheid samenkomen.
De beelden die Mogol hiervoor vindt, gaan over vergankelijkheid en over een vuur dat onder de as blijft smeulen: een passie die allang voorbij had moeten zijn en toch nooit is gedoofd. De verteller weet dat hij dankbaar zou moeten zijn voor wat hij heeft – en kan zich toch niet losmaken van het verleden. Uiteindelijk blijft er geen troost over, maar de naakte waarheid van een mens die breekt onder het gewicht van een onmogelijke liefde.
«Anna» in de video
Helemaal bovenaan hoor je «Anna» in de officiële opname van Lucio Battisti. In 1970 bestond er nog geen klassieke videoclip zoals we die nu kennen – de kracht van het nummer komt hier uitsluitend tot uiting via de stem en het dramatische arrangement.
Hieronder zie je een bijzondere alternatieve versie: «Anna» van Lucio Battisti tijdens een tv-optreden uit 1970 (RAI-uitzending «Seimilauno»). De jonge Battisti brengt het nummer hier ten gehore voor publiek – een zeldzaam historisch document, want Battisti trok zich al vroeg terug van het podium en stond bekend om zijn terughoudendheid ten aanzien van liveoptredens.
Wil je het nummer meteen beluisteren? Je vindt «Anna» op alle grote platforms, waaronder Spotify en Apple Music.
Dat maakt dit nummer zo bijzonder
«Anna» laat een kant van Lucio Battisti zien die velen pas bij nader inzien ontdekken. Naast de melodieënmaker die miljoenen mensen betoverde met pakkende refreinen, schuilde er in hem ook een zanger die een gevoel tot het uiterste kon opvoeren. De bijna ontketende schreeuw om Anna werd een van de meest indringende momenten uit zijn hele oeuvre en is tot op de dag van vandaag onmiskenbaar.
Opmerkelijk is ook de muzikale context: het feit dat de latere kopstukken van PFM en Formula 3 hier samen speelden, maakt van «Anna» een verborgen schakel tussen het klassieke Italiaanse cantautorato en de opkomende progressieve rock van de vroege jaren zeventig. Het opvallende refrein heeft door de decennia heen steeds weer zijn sporen nagelaten en werd later zelfs in de hiphopscene gesampled.
Maar bovenal staat «Anna» symbool voor de buitengewone samenwerking tussen Battisti en Mogol, die in die jaren de ene klassieker na de andere schreven. Het album «Emozioni», waar het nummer op staat, geldt tot op de dag van vandaag als een van de meest invloedrijke werken uit de Italiaanse popmuziek.
Een lied dat blijft hangen
«Anna» is geen comfortabel nummer – en juist dat maakt het zo krachtig. In plaats van een liefdesverhaal te bezingen, ontleedt het de pijn van het niet los kunnen komen van een liefde, en durft daarbij een emotionele kracht aan te gaan die in de Italiaanse pop zijn gelijke niet kent. Wie de andere, zachtere kant van deze unieke single wil leren kennen, vindt die in de klassieker op de A-kant «Emozioni» van Lucio Battisti – samen vormen deze twee nummers een van de mooiste duo’s uit het Battisti-tijdperk.
