Rome – Italië begint het schooljaar 2026/27 met ongeveer 5.000 klassen minder. Ongeveer acht miljoen leerlingen keren deze dagen terug naar school. De afname van het aantal klassen is het gevolg van jarenlange dalende geboortecijfers en heeft gevolgen voor de planning van locaties, personeel en schoolroutes.
Dit cijfer mag niet worden verward met andere grootheden binnen het onderwijssysteem. Een klas is een leergroep; een school kan meerdere klassen en locaties omvatten. Bovendien daalt het aantal zelfstandige openbare instellingen in het nieuwe schooljaar van 7.476 naar 7.391. Deze 85 verloren zelfstandige instellingen betekenen niet automatisch dat er 85 gebouwen worden gesloten. Vaak worden meerdere scholen onder één gezamenlijk bestuur samengebracht, terwijl afzonderlijke locaties open blijven.
De demografische druk reikt veel verder dan één schooljaar. In 2025 werden in Italië ongeveer 355.000 kinderen geboren, 3,9 procent minder dan in 2024. Het gemiddelde aantal kinderen per vrouw daalde tot 1,14. Hoewel deze pasgeborenen pas over enkele jaren de schoolleeftijd zullen bereiken, laat dit nieuwe dieptepunt zien dat er ook in de toekomst kleinere jaargangen zullen volgen. Een groeiend aantal leerlingen met een buitenlandse nationaliteit remt de daling af, maar compenseert deze niet op nationaal niveau.
Minder schoolklassen veranderen het Italiaanse onderwijsnetwerk
De gevolgen verschillen per regio. Wat betreft de autonome scholen van de staat telt Campanië in het nieuwe schooljaar 23 instellingen minder, Emilia-Romagna 17, Toscane 16 en Piemonte 15. Samen zijn deze vier regio’s goed voor 71 van de 85 afgeschafte autonome scholen. Dit laat zien hoe sterk de herschikking in bepaalde delen van het land geconcentreerd is.
Voor de scholen neemt de organisatorische last hierdoor toe. Een schoolleiding kan te maken krijgen met meer gebouwen, gemeenten, medewerkers en leerlingen. In landelijke gebieden heeft deze ontwikkeling bovendien gevolgen voor de bereikbaarheid: als kleine klassen worden samengevoegd of locaties worden gebundeld, kunnen de schooltrajecten langer worden. Wat het personeel betreft, is de daling niet één op één, omdat het vakkenaanbod, de behoefte aan extra ondersteuning, het hele dagonderwijs en kleine vestigingen nog steeds leraren en administratief personeel vereisen.
De overheidshervorming van het onderwijsnetwerk koppelt de daling van het leerlingenaantal aan de doelstelling om de gemiddelde klasgrootte te verlagen. Of dit daadwerkelijk tot kleinere leergroepen leidt of vooral tot verdere samenvoegingen, hangt echter af van de regionale plannen en de beschikbare vacatures.
