Cascata Varone: de waterval in de kloof bij Riva del Garda

Tenno – Achter een eenvoudig loket aan de provinciale weg opent zich een rotsspleet waarin het water loodrecht verdwijnt. De Cascata Varone daar stort het in twee stappen 98 meter diep in een kalkstenen kloof, die de Torrente Magnone – de wildwaterbeek uit het achterland boven het meer – die al zo’n 20.000 jaar zijn weg baant door de Jura-kalksteen. De toegangsprijs bedraagt 7,00 €, het park ligt drie kilometer ten noorden van Riva del Garda en is elke dag geopend, behalve op 25 december.

Het bijzondere aan deze plek: je bekijkt de waterval niet van buitenaf, maar van binnenuit. Twee grotten waar je doorheen kunt lopen, leiden je de berg in, totdat de nevel op je jas terechtkomt. Wie de Gardameer wie zich dat in zijn hoofd heeft opgeslagen als een boulevard en een zeilboot, krijgt hier een heel ander beeld te zien.

Wat je in de kloof te wachten staat

Het pad begint onschuldig, midden in het groen, met uitzicht op bankjes en tafels. Daarna verdwijnt het in de rotsen. Een over de hele lengte verstevigde loopbrug leidt je via zo’n 70 treden en een wenteltrap omhoog tussen de twee uitzichtgrotten: beneden de Grotta Inferiore, hierboven de Grotta Superiore, met een hoogteverschil van 40 meter tussendoor.

In de grotten is het koel en vochtig, zelfs in augustus. Er hangt een nevel in de lucht, de muren glanzen en wie een camera bij zich heeft, veegt regelmatig de lens schoon. Een dun jasje hoort daarom net zo goed in de bagage als stevige schoenen – bij de souvenirkraam bij de ingang zijn er desnoods regenponcho's te koop.

De exploitant geeft 20 minuten als minimale duur aan. Realistisch gezien ben je, inclusief fotostops, ruim een uur onderweg. Daarna wacht je bij de ingang een picknickplaats voor maximaal 150 personen, plus een bar met drankjes en ijs.

Hoeveel kost de toegang tot de Cascata Varone?

Volwassenen betalen 7,00 €. Gezinnen betalen aanzienlijk minder: twee volwassenen met één kind betalen 19,00 €, met twee kinderen 24,00 €, met drie kinderen 28,00 €. Groepen vanaf 20 personen betalen 5,00 € per persoon, schoolklassen met een bewijsstuk 4,00 € per leerling.

Tot welke leeftijd een kind als kind wordt beschouwd, staat nergens vermeld door de exploitant – dat kun je bij de kassa navragen. En een Guest Card helpt hier niet: de waterval staat noch bij het park, noch bij de toeristische regio vermeld als onderdeel van de kaart, dus je betaalt de normale prijs.

Wanneer is het watervalpark geopend?

Het park is het hele jaar door geopend, alleen op 25 december is het gesloten. De openingstijden variëren per seizoen: van mei tot augustus is het park geopend van 9.00 tot 19.00 uur, en in de diepe winter van 10.00 tot 17.00 uur. In het hoogseizoen is de laatste toegang om 18.15 uur – wacht dus niet tot het laatste moment.

De exploitant geeft niet aan wanneer het water het krachtigst stroomt. Uit ervaring blijkt dat de sneeuwsmelting in het late voorjaar de grootste hoeveelheid water oplevert, maar dit kan niet worden aangetoond. Wie midden in de zomer komt, doet er goed aan om vroeg in de ochtend te gaan: vanaf de middag staan de touringcars in de rij, en het park raadt groepen in juli en augustus en in de weekenden van april tot september uitdrukkelijk af om een bezoek te brengen.

Hoe kom je bij het Parco Grotta Cascata Varone?

Met de auto volg je vanaf Riva del Garda de SS 421, de provinciale weg richting Ponte Arche. Je volgt de borden naar Tenno en slaat vlak voor het dorp af naar Varone. Het park vermeldt niet hoeveel parkeerplaatsen er bij de ingang zijn en of er kosten aan verbonden zijn – nog een reden om voor de meer ontspannen variant te kiezen.

Ook zonder shuttlebus kun je er komen. Vanuit Riva del Garda en Arco rijdt er elk uur een lijnbus naar het park – de exploitant vermeldt geen lijnnummer, de halte bevindt zich bij de ingang. Wie van verder weg komt, vindt een overzicht van de routes naar het meer op Reizen naar het Gardameer.

Hoe de kloof is ontstaan

Ongeveer 20.000 jaar geleden trokken de gletsjers zich terug uit het Sarca-dal, en de Magnone begon zich in de Jurakalk te vreten. Dat doet hij tot op de dag van vandaag: de afgrondrand verschuift ongeveer twee millimeter per jaar stroomopwaarts, ruim 20 centimeter per eeuw. De gladgeslepen wanden in de grot zijn niets anders dan het resultaat van dit proces.

De vochtige, beschutte lucht in de kloof zorgt voor een eigen microklimaat, en het park heeft langs het pad een kleine botanische tuin aangelegd. Welke soorten daar precies groeien, vermeldt hij niet – opvallend is vooral het contrast tussen weelderig groen en kale rotsen op slechts enkele meters afstand.

Wie de waterval beroemd heeft gemaakt

Op 20 juni 1874 werd de loopbrug in de kloof met veel pracht en praal ingewijd. Onder de eregasten bevond zich Nikola van Montenegro, destijds vorst van de kleine Balkanstaat; in Italiaanse bronnen wordt bovendien koning Johann van Saksen genoemd. Keizer Frans Jozef reikte aan de toenmalige eigenaar Piero Bozzoni een erecertificaat uit, en in de zomer van 1924 stond de twintigjarige kroonprins Umberto bij de reling – diezelfde Umberto II die pas in 1946 voor enkele weken koning van Italië werd.

Ook Gabriele D’Annunzio, de dichter wiens landgoed Vittoriale degli Italiani kwam langs bij wat vandaag aan de westelijke oever te bezichtigen is; het park schrijft hem de titel „Man van de werveling en het water“ toe.

Goed om te weten: deze gastenlijst is afkomstig van de exploitant zelf. Bij Thomas Mann en Franz Kafka wordt de lijst dun. Voor beiden is er geen onafhankelijk bewijs van een bezoek, en de vaak herhaalde bewering dat Mann Varone in „De Toverberg“ zou hebben verwerkt of dat Kafka de kloof in zijn teksten zou hebben beschreven, houdt geen stand bij nader onderzoek – Kafka noemt de waterval in geen enkel werk. Het enige wat vaststaat, is dat beide schrijvers in Riva del Garda op kuur waren.

Goed om te weten voordat je langskomt

Het bezoek is kort. Twintig minuten is eerlijk gezegd de minimale duur, en zelfs als je de tijd neemt, ben je na een uur weer buiten. Dit is geen dagtrip, maar een ochtendje – je kunt het goed combineren met een bezoek aan het kunstenaarsdorp Canale di Tenno of het Lago di Tenno, het turquoise bergmeer boven het park, waar een gemarkeerd wandelpad naartoe leidt.

Het tweede punt is de kassa. Er zijn geen online tickets, geen tijdsvakken, geen reserveringen – wat in de zomer betekent dat je in de rij moet staan. Daar staat tegenover dat je niet aan een bepaald tijdstip gebonden bent en spontaan kunt langskomen als het strand vol is of als het Het weer aan het Gardameer valt net om. Als het regent, is de waterval sowieso de betere keuze.

En ten derde: je wordt nat en je krijgt het koud. In de grotten liggen de temperaturen merkbaar lager dan aan het meer; de nevel is geen metafoor. Met een jas, stevige schoenen en een goed ingepakte camera is dat geen probleem, maar juist de helft van de charme.

Is de omweg de moeite waard?

Ja – als je weet waar je aan begint. De Cascata Varone is geen attractie voor een halve dag met een avonturenpad, maar een smalle, luidruchtige, natte rotskloof die je binnen een uur hebt gezien. Dat is precies wat hem zo bijzonder maakt: zeven euro, drie kilometer van de oever, en het Gardameer lijkt plotseling op een kloof in de Alpen.

Je kunt het beste vroeg vertrekken, de gratis shuttlebus vanaf Riva nemen en daarna nog even naar het Lago di Tenno gaan. Meer ideeën voor de noordpunt vind je in de Reisgids Trentino, voor de overkant in ons portret van de Riviera degli Ulivi.

Prijzen, openingstijden en dienstregelingen kunnen veranderen — controleer de informatie vóór je reis op de officiële websites.