Bezienswaardigheden in Piacenza: 12 hoogtepunten & tips

Piacenza – in de koepel van de dom sta je 27 meter boven de vloer van de kerk en kijk je de profeten van Guercino recht in de ogen.

De bezienswaardigheden in Piacenza liggen bijna allemaal binnen een straal van tien minuten lopen rond de Piazza Cavalli: de romaanse kathedraal, drie grote kerken, een renaissancepaleis vol musea en een schilderijengalerij met een echte Klimt. Daarnaast zijn er vier bestemmingen in de provincie, variërend van een Romeinse opgravingssite tot een bergdorpje op een rotspunt.

In deze gids vind je de twaalf bezienswaardigheden met prijzen en openingstijden, lees je waar je kunt eten en overnachten, en wordt uitgelegd waarom je je auto beter buiten de oude binnenstad kunt parkeren.

Piacenza telt ruim 100.000 inwoners, ligt 61 meter boven zeeniveau aan de zuidoever van de Po en werd in 218 v.Chr. gesticht als Romeinse kolonie Placentia opgericht, samen met Cremona als eerste kolonie van Rome in Noord-Italië. De dom werd vanaf 1122 gebouwd, na een aardbeving die het vorige gebouw had verwoest. Drie vleeswaren uit de provincie dragen het DOP-keurmerk van de EU, en overdag mag alleen iemand met een vergunning de oude binnenstad betreden.

Wat kosten de bezienswaardigheden in Piacenza?

Voor ongeveer 30,00 € per persoon heb je de drie grote bezienswaardigheden van de stad bezocht: het Palazzo Farnese voor 10,00 €, de Galleria Ricci Oddi voor 10,00 € en het combiticket voor het museum en de koepel van de dom voor 14,00 €. De kerken zelf zijn gratis.

Op de eerste zondag van de maand ben je het goedkoopst uit: dan vraagt het Palazzo Farnese slechts 1,00 €. De Galleria Ricci Oddi doet uitdrukkelijk niet mee aan deze regeling en bepaalt in plaats daarvan zelf wanneer haar gratis dag is.

De dom, de Basilica di Sant’Antonino, de Chiesa di San Sisto, de Basilica di Santa Maria di Campagna en het Museo dell’Abbazia in Bobbio zijn gratis te bezoeken. Kinderen onder de 18 jaar betalen niets in Veleia Romana; kinderen onder de 6 jaar hebben gratis toegang tot het Palazzo Farnese en de Ricci Oddi.

Welke 12 bezienswaardigheden in Piacenza mag je niet missen?

Acht van de twaalf bestemmingen liggen in de oude binnenstad en kun je op een lange dag te voet bezoeken. De overige vier liggen in de provincie en zijn alleen bereikbaar met de auto of na een busrit van een halve dag.

1. Piazza Cavalli en de bronzen paarden

De Piazza Cavalli, het centrale plein van de stad, dankt zijn naam aan twee bronzen ruiterstandbeelden. Deze beelden stellen de hertogen Ranuccio en Alessandro Farnese voor en zijn gemaakt door Francesco Mochi, een beeldhouwer uit Toscane, die in 1612 begon met het gieten van het eerste paard en in 1625 het tweede voltooide.

Beide beelden staan vrij op het plein, zonder afzetting, zonder toegangskaartje. Zij zijn de reden waarom Piacenza een vaste plaats in de kunstgeschiedenis inneemt: Mochi heeft de paarden in beweging gegoten, met wapperende manen en gedraaide lichamen, en daarmee een vorm gevonden die voorheen nog niet bestond.

Goed om te weten: het plein is groot en biedt in de zomer geen schaduw. Daar staat tegenover dat onder de arcades van de Palazzo del Governatore, het roze overheidsgebouw aan de zuidkant, verschillende cafés waar je zittend van het plein kunt genieten.

2. Palazzo Gotico

De Gotisch paleis, het middeleeuwse stadhuis aan de noordkant van de Piazza Cavalli, is het symbool van de stad. Onderaan bevindt zich een open marmeren zuilengalerij, bovenaan een muur van rode baksteen met dubbele ramen en een kantelenkrans die eruitziet alsof hij op een kasteel is geplaatst.

Binnen vinden tentoonstellingen en evenementen plaats; de Arkadenhalle eronder is vrij toegankelijk. Voor een mooie foto is de vroege ochtend het beste moment, wanneer de zon vanuit het oosten laag over het plein schijnt en de bakstenen warm worden.

3. Dom van Piacenza

De dom is het belangrijkste romaanse bouwwerk van de stad en een van de belangrijkste in Noord-Italië. De bouw begon in 1122, nadat een aardbeving vijf jaar eerder het vorige gebouw had verwoest. De onderste helft van de gevel bestaat uit roze marmer uit Verona, daarboven volgt zandsteen, en de klokkentoren werd pas in 1333 voltooid.

Aan de bovenkant hangt de kooi, een ijzeren kooi die Ludovico il Moro in 1495 liet aanbrengen. Daarin werden veroordeelden tentoongesteld om anderen af te schrikken. De kooi hangt daar nog steeds.

De toegang tot de kathedraal is gratis. Op werkdagen is ze geopend van 8.30 tot 12.30 uur en van 15.30 tot 19.30 uur, op zaterdag doorlopend van 8.30 tot 19.30 uur.

4. De Guercino-koepel en het Kronos-museum

Dat is de bestemming die de reis de moeite waard maakt. Kronos, het museum van de kathedraal in het oude proosdijgebouw, is tegelijkertijd het startpunt voor de klim naar de koepel van de kathedraal. De route voert langs stenen trappen die de bouwvakkers meer dan 900 jaar geleden in de muurdikte hebben uitgehouwen, via wenteltrappen en door zolderruimtes.

Na 134 treden komt je bij een klein deurtje dat uitkomt op de gang van het koepeltambour. Van daaruit zie je de fresco’s van Giovanni Francesco Barbieri, bijgenaamd Il Guercino, die tussen 1626 en 1627 op een hoogte van 40 meter heeft geschilderd: profeten in de gewelfkappen, sibillen in zware gewaden, scènes uit de kindertijd van Jezus in de lunetten. De terugweg voert via nog eens 155 treden naar beneden en eindigt in de crypte.

De tocht duurt ongeveer 50 minuten en mag alleen onder begeleiding worden gemaakt. Op zaterdag en zondag beginnen de beklimmingen om 15.00 uur, 16.00 en 17.00 uur, van dinsdag tot en met vrijdag is er één tijdstip om 15.30 uur, en dat alleen als je op dezelfde dag vóór 12.00 uur hebt gereserveerd en met minimaal twee personen bent. Kinderen moeten zes jaar oud zijn.

5. Basiliek van Sant’Antonino

De basiliek van de stadsheilige staat op een bouwwerk uit de 4e eeuw, dat door de eerste bisschop van Piacenza werd laten bouwen. Wat je vandaag de dag ziet, stamt in de kern uit de 11e eeuw: een massief bakstenen gebouw met een achthoekige toren die boven het daklandschap uitsteekt en vanuit elke hoek van de oude binnenstad te zien is.

De imposante voorbouw aan de noordzijde heet Porta del Paradiso en werd gebouwd tussen de 12e en de 14e eeuw. De kerk is vooral van historisch belang omdat hier in 1183 de voorbereidende onderhandelingen plaatsvonden voor de Vrede van Konstanz tussen de Lombardische Bond en keizer Frederik Barbarossa.

De toegang is gratis. De openingstijden zijn afgestemd op de kerkdiensten, dus het is de moeite waard om even naar het mededelingenbord naast de ingang te kijken voordat je je bezoek plant.

6. De kerk van San Sisto en de Sixtijnse Madonna

Hier hangt het belangrijkste schilderij van de stad, en het hangt ook ergens anders. Voor de Chiesa di San Sisto schilderde Rafaël de De Sixtijnse Madonna, dat schilderij waarop de twee engelen aan de onderkant, leunend op de balustrade, omhoog kijken. Vanaf 1513 is het schilderij in de kerk aantoonbaar aanwezig.

In 1754 verkochten de benedictijnen het aan August III van Saksen. Sindsdien hangt het in de schilderijengalerij Alte Meister in Dresden. Op de oorspronkelijke plek in Piacenza hangt tegenwoordig een kopie uit de 18e eeuw.

De kerk zelf is niettemin een bezoek waard. Het huidige gebouw werd aan het begin van de 16e eeuw ontworpen Alessio Tramello, de architect die het renaissancistische aanzicht van Piacenza heeft bepaald. Het voorgaande gebouw dateert uit het jaar 874. Goed om te weten: wie de Madonna in het echt wil zien, gaat naar Dresden; wie de ruimte wil zien waarvoor het schilderij is gemaakt, is hier aan het juiste adres.

7. Basiliek van Santa Maria di Campagna

De tweede koepel van de stad waar men in kan lopen, bevindt zich op de Basilica di Santa Maria di Campagna aan de noordwestelijke rand van de oude binnenstad. Deze is beschilderd door Giovanni Antonio de’ Sacchis, bijgenaamd il Pordenone, een schilder uit Friuli, wiens figuren zich zo over de toeschouwer buigen dat de koepel hoger lijkt dan hij in werkelijkheid is.

Ook hier mag je alleen onder begeleiding naar boven, op zaterdag en zondag om 16.00 en om 17.00 uur, na aanmelding bij de beheerder. De kerk zelf is vrij toegankelijk.

8. Palazzo Farnese en de Musei Civici

Het grootste bouwwerk van de stad is een torso. De Palazzo Farnese Het zou de residentie van de hertogelijke familie worden, maar bleef onvoltooid, en dat is precies wat je eraan kunt zien: een imposante voorgevel, waarachter de rest van het geplande gebouw ontbreekt.

Daarin zijn de stadsmusea gevestigd: negen afdelingen onder één dak. De belangrijkste afzonderlijke locatie is het Fegato Etrusco, een bronzen model van een schapenlever, waarmee Etruskische priesters de ingewanden interpreteerden. In de Pinakotheek hangt een Madonna van Sandro Botticelli, en daarnaast zijn er een wapencollectie, glaswerk en keramiek, middeleeuwse fresco’s, het Risorgimento-museum en een collectie koetsen.

Het is geopend van dinsdag tot en met vrijdag van 10.00 tot 13.00 uur en van 15.00 tot 18.00 uur, en op zaterdag en zondag doorlopend van 10.00 tot 18.00 uur. Op maandag is het museum gesloten. Een kaartje voor één afdeling kost 3,00 €, een combiticket 10,00 €.

9. Galleria d’Arte Moderna Ricci Oddi

Een particulier genaamd Giuseppe Ricci Oddi verzamelde Italiaanse schilderijen uit de 19e en 20e eeuw en liet daarvoor in de Via San Siro een eigen museumgebouw bouwen. De rondleiding is overzichtelijk, goed bewegwijzerd en duurt iets meer dan een uur.

Het huis is beroemd om één enkel schilderij: dat van Gustav Klimt Portret van een dame, het portret van een dame. Het werd in 1997 gestolen en dook in 2019 weer op in een holle ruimte in de buitenmuur van de galerie.

De toegangsprijs bedraagt 10,00 €, met korting 7,00 €. Maandag gesloten, dinsdag tot en met donderdag alleen ’s ochtends van 9.30 tot 13.00 uur, vrijdag tot en met zondag van 9.30 tot 18.00 uur.

10. Veleia Romana

Ongeveer 40 kilometer ten zuidwesten van de stad, op een terras boven de Val d’Arda, daar ligt het opgravingsgebied van de Romeinse stad Veleia. Er zijn opgravingen gedaan van het forum uit de tijd van Augustus met zijn zuilenhallen, een basiliek waar de keizerlijke familie werd vereerd, en thermen met een verwarmingssysteem.

De toegang kost 5,00 €, jongvolwassenen tussen 18 en 25 jaar betalen 2,00 €, en voor jongeren onder de 18 is de toegang gratis. Goed om te weten: in de winter worden de vloeren van het Forum en de thermen afgedekt om ze tegen weersinvloeden te beschermen, en er zijn geen vaste openingstijden. Even bellen vooraf bespaart je een ritje, en in de zomer wordt het terrein ’s avonds omgetoverd tot een openluchtpodium voor antiek theater.

11. Bobbio en de Ponte Gobbo

Bobbio, een plaats in de Val Trebbia, ongeveer 45 kilometer ten zuiden van de stad, behoort tot de De beste Borghi van Italië, de vereniging van de mooiste plaatsen van Italië. Deze werd opgericht rond de abdij San Colombano, die de Ierse monnik Kolumban in het jaar 614 stichtte en die in de middeleeuwen een van de grootste bibliotheken van Europa huisvestte.

Het museum van de abdij is gratis toegankelijk en dagelijks geopend van 7.00 tot 19.00 uur, op dinsdag tot 19.30 uur. Voor de plaats loopt de Ponte Gobbo, de gebogen brug, met elf ongelijke bogen over de Trebbia. Deze wordt voor het eerst in een oorkonde vermeld in 1196.

Volgens de legende sloot Kolumban een pact met de duivel: die moest de brug in één nacht bouwen en zou in ruil daarvoor de eerste ziel krijgen die eroverheen zou gaan. Kolumban stuurde een hond vooruit. De scheve vorm wordt sindsdien gezien als een teken van deze overeenkomst.

12. Castell’Arquato

Castell’Arquato strekt zich uit over drie niveaus boven de Val d’Arda en draagt de Bandiera Arancione, de oranje vlag van de Touring Club Italiano voor bezienswaardige plaatsen in het binnenland. Boven staat het plein waar de romaanse collegiale kerk, het Palazzo del Podestà en het kasteel samenkomen.

De Rocca Viscontea Luchino Visconti liet het vanaf 1342 bouwen; rond 1347 was het voltooid. De donjon is ongeveer 40 meter hoog. De toegangsprijs bedraagt 6,00 €, met korting 4,50 €. Het is geopend van 1 maart tot en met 31 oktober geopend van dinsdag tot en met zondag van 10.00 tot 12.30 uur en van 15.00 tot 17.30 uur.

Een tweede huis is de omweg zeker waard: Het Geologisch Museum Giuseppe Cortesi In de Via Sforza in Caolzio zijn twee fossielen van baardwalvissen te zien die hier zijn gevonden en ongeveer drie miljoen jaar oud zijn. Het Val d’Arda lag destijds onder water.

Hoe kom je in Piacenza?

Het gemakkelijkst met de trein. Piacenza ligt aan de hoofdlijn van Milaan naar Bologna, heeft een eigen station met langeafstands- en regionale treinen en is vanuit beide steden een dagtrip. Vanaf het station is het ongeveer 15 minuten lopen naar de Piazza Cavalli.

Met de auto kom je via de A1, de Autostrada del Sole, via de afslag Piacenza Zuid, of via de A21 vanuit Turijn en Brescia, die bij Piacenza uitkomt op de A1. De dichtstbijzijnde luchthavens zijn Milaan-Linate, Bergamo-Orio al Serio en Parma, alle drie op ongeveer een uur rijden.

In de stad rijdt SETA, de openbaarvervoersmaatschappij van de provincie. Een enkele reis kost 2,00 €. Dezelfde maatschappij verzorgt ook de interlokale lijnen naar het Val Trebbia en het Val d’Arda, zij het met een lage frequentie. Wie Bobbio en Castell’Arquato op één dag wil bezoeken, heeft een auto nodig.

Bij het station is er een bewaakte fietsenstalling met diefstalmarkering, en de stad heeft een fietsdeelsysteem. De oude binnenstad is vlak en in 20 minuten te doorkruisen.

Wat moet je in Piacenza zeker eens proeven?

Drie worstproducten, en wel in deze volgorde: Coppa Piacentina van de varkensnek, Pancetta Piacentina uit de buik en Salame Piacentino. Alle drie dragen ze sinds 1996 het Europese DOP-keurmerk, dat de herkomst en de bereiding garandeert. De Coppa rijpt daarbij minimaal zes maanden.

Wat de pasta betreft, staan de pisarei en fasö Op de lijst staan kleine kruimelballetjes van meel en brood met bonen en spek, een gerecht uit de tijd dat er niets werd weggegooid. Daarnaast zijn er anolini in bouillon, gevulde deegzakjes in bouillon, en tortelli met staartje, waarvan de gevlochten rand eruitziet als een vlechtje.

Er wordt gedronken wat op de heuvels daarachter groeit: Gutturnio, een rode wijn van Barbera en Croatina, die vaak licht mousserend is, en daarnaast de witte Ortrugo en Malvasia di Candia aromatica. Tot slot is er bargnolino, een donkere likeur van wilde sleedoornbessen, die in de regio als traditioneel product wordt aangemerkt.

Waar kun je het beste eten in Piacenza?

In de stad in een trattoria, in de omgeving in een sterrenrestaurant. Piacenza heeft geen grote gastronomische scene, maar wel een zeer stabiele: de restaurants serveren de klassiekers uit Piacenza, en dat doen ze al decennia lang.

Het loont de moeite om even de actuele sterrenlijst te bekijken voordat je boekt: De Michelin-sterren in Emilia-Romagna zijn vooral verspreid over Modena en Rimini; de provincie Piacenza telt er precies één.

Waar kun je het beste overnachten in Piacenza?

In het centrum als je te voet bent, aan de rand van de stad als je met de auto komt. Dit verschil is in Piacenza duidelijker dan elders, omdat de ZTL het centrum overdag afsluit voor auto’s.

Wat is de beste reisperiode voor Piacenza?

April tot en met juni en september tot en met oktober. Piacenza ligt in de Po-vlakte, die een landklimaat kent met zwoele zomers en vochtige, koude, vaak mistige winters. In juli en augustus verandert de klim naar de koepel van de dom onder het dak in een sauna.

De herfst heeft als bijkomend voordeel dat er in de heuvels de druivenoogst aan de gang is en dat er worstfeesten worden gehouden. Hoe het weer zich de komende dagen zal ontwikkelen, kun je zien in de Het weer in Emilia-Romagna.

Goed om te weten: in de winter worden de vloeren in Veleia Romana afgedekt door de dienst voor monumentenzorg, en de Rocca Viscontea in Castell’Arquato sluit begin november volledig. De bezienswaardigheden in de stad blijven het hele jaar door open, en in januari heb je de Piazza Cavalli vrijwel helemaal voor jezelf.

Welke feesten en vieringen moet je inplannen?

De belangrijkste dag op de stadsagenda is 4 juli, het feest van de stadspatroonheilige Sant’Antonino. Rondom deze dag vinden van eind juni tot begin augustus de Antoninische evenementen met een markt, concerten en optochten in het stadscentrum.

Op muzikaal vlak is dat Piacenza Jazz Fest het grootste evenement. De Piacenza Jazz Club organiseert van eind februari tot eind april zo’n twee maanden lang optredens in het auditorium, het conservatorium, clubs en zelfs de Galleria Ricci Oddi. De afsluiting vindt traditioneel plaats op 30 april, de Internationale Jazzdag.

In de zomer verandert het opgravingsgebied van Veleia in een openluchtpodium voor antiek theater, eind juli en begin augustus vindt in Bobbio een filmfestival plaats, en in de eerste week van september viert Carpaneto Piacentino de Coppa Piacentina met een eigen feest.

Goed om te weten: op deze data zijn de accommodaties in de stad volgeboekt en stijgen de prijzen. Wie alleen de musea wil bezoeken, kan beter een week ervoor of erna gaan.

Welke uitstapjes zijn de moeite waard vanuit Piacenza?

Drie valleien strekken zich uit vanaf de Po-vlakte naar het zuiden, de Apennijnen in, en in elk daarvan is iets anders te vinden. In de Val Trebbia Daar liggen Bobbio en de rivier zelf, die zich in nauwe bochten tussen de beboste hellingen slingert. Ernest Hemingway zou de vallei de mooiste ter wereld hebben genoemd, maar er is nergens bewijs voor deze uitspraak te vinden.

In de Val d’Arda liggen Veleia Romana en Castell’Arquato, in de Val Tidone de wijngaarden en het sterrenrestaurant. Daartussen ligt Vigoleno, een piepklein, volledig ommuurd dorpje met een kasteel, een collegiale kerk en een fontein midden op het plein, waarop eveneens de oranje vlag van de Touring Club wappert.

Goed om te weten: de busverbindingen naar de valleien zijn schaars en in het weekend nog schaarser. Met een huurauto kun je Castell’Arquato, Vigoleno en Veleia op één dag bezoeken, met de bus slechts één daarvan.

Wat je moet weten over Piacenza

1. De musea hebben lunchpauze. Palazzo Farnese en Ricci Oddi zijn doordeweeks ’s middags gesloten; Kronos gaat pas om 15.00 uur open. Reserveer de ochtend voor de kerken en het plein, en de middag voor de paleizen.

2. De beklimming van de koepel is geen spontaan bezoek. Van dinsdag tot en met vrijdag is er precies één tijdstip, en daarvoor moet je je uiterlijk om 12.00 uur hebben aangemeld. In het weekend gaan er daarentegen drie groepen naar boven, zonder dat je je daarvoor hoeft aan te melden.

3. De ZTL kost je anders geld. Elke dag van 8.00 tot 19.00 uur filmen camera’s elke auto die het centrum binnenrijdt. Parkeer de auto buiten het centrum en loop de laatste paar minuten te voet; de oude binnenstad is toch maar klein.

4. Piacenza is geen stad die je op een ansichtkaart zou zien. Naast gerestaureerde paleisgevels zie je leegstaande winkelpanden en afbrokkelend pleisterwerk. Wie Siena verwacht, komt bedrogen uit. Wie op zoek is naar een Noord-Italiaanse arbeidersstad met een grote dom, krijgt precies dat, en dan ook nog eens zonder wachtrijen.

5. Het beste vind je buiten. Vier van de twaalf bestemmingen liggen in de provincie, en ze zijn zeker de moeite waard. Houd rekening met een tweede dag, of beslis van tevoren of de Romeinse stad of het bergdorpje voor jou belangrijker is.

Voor wie is Piacenza de moeite waard?

Kunstliefhebbers. Guercino op twee meter afstand, Pordenone in de tweede koepel, Botticelli in de Pinakotheek en een Klimt met een misdaadverhaal. Dat is veel voor een stad van deze omvang.

Dagjesgasten uit Milaan. Dankzij de spoorlijn is Piacenza de gemakkelijkste uitstap in de Lombardije die niet meer in de Lombardije ligt.

Genieters. Drie DOP-worsten, een sterrenrestaurant en een wijnstreek die bijna niemand kent, allemaal binnen een straal van 30 kilometer.

Gezinnen met schoolgaande kinderen. Een opgravingsterrein, een kasteel met een donjon en twee fossiele walvissen in het museum: daar kun je een hele dag mee vullen zodra de kinderen de trap kunnen lopen.

Combineer Piacenza met Parma, Cremona en de Val Trebbia

Piacenza ligt zo gunstig dat het moeilijk is om de stad in je eentje te bezoeken. In zuidoostelijke richting is het ongeveer 60 kilometer naar Parma, dat met het baptisterium, het Teatro Farnese en de Schinken het grootste podium biedt. Van daaruit gaat de tocht verder naar Modena met de UNESCO-kathedraal en de Ghirlandina.

Ten noorden van de Po ligt Cremona met zijn vioolbouwers, ten zuiden daarvan de Val Trebbia met Bobbio. Wie meer van de regio wil zien, vindt een overzicht in de Reisgids Emilia-Romagna, en wie met een racket reist, zal bij de Golfbanen in Emilia-Romagna gevonden, waarvan er één direct in de heuvels boven Piacenza ligt.

Als driedaagse route werkt het als volgt: eerste dag Piacenza te voet, tweede dag Castell’Arquato, Vigoleno en Veleia met de auto, derde dag Bobbio en de Val Trebbia. Wie een vierde nacht heeft, blijft Bologna met zijn arcades aan.

Onze conclusie: Piacenza is de korte afstand waard, maar niet de omweg

Piacenza is geen stad waarvoor je je reis naar Italië zou omgooien. Het is een stad die je meeneemt omdat ze tussen Milaan, Parma en Cremona ligt en omdat ze op een klein oppervlak iets te bieden heeft waarvoor je elders in de rij zou moeten staan: twee toegankelijke koepels, twee bronzen paarden van Europese allure en een museum waarin een Etruskische bronzen lever te zien is.

Voor ongeveer 30,00 € heb je de drie grote steden gezien, en je hebt ze bijna helemaal voor jezelf. Als je de provincie erbij rekent, is dat genoeg voor twee tot drie dagen, en de salumi maken elke dag nog beter.

De volgende stap: reserveer de beklimming van de koepel, bij voorkeur voor een zaterdag of zondag, en plan de rest van de dag daar omheen. Wie er een rondreis van wil maken, begint bij de Reisgids Emilia-Romagna.

Prijzen, openingstijden en dienstregelingen kunnen veranderen – controleer de informatie vóór je reis op de officiële websites.