Rome – Sinds afgelopen zaterdag geldt: wie vanuit Spanje Italië binnenkomt, moet weer rekening houden met grenscontroles. De regering heeft het Schengenverdrag ten aanzien van Spanje voorlopig voor een maand opgeschort; dit geldt voor zee- en luchtgrenzen, en aan de grens met Frankrijk zijn de controles verscherpt. Premier Giorgia Meloni motiveerde deze maatregel met het argument dat hiermee de nationale veiligheid wordt gewaarborgd. Over de aanleiding, de Conflict met Madrid over de situatie in Ceuta, daar hadden we al over bericht.
De cijfers uit de Spaanse enclave in Noord-Afrika zijn schokkend. Binnen één dag bereikten daar zo’n 60.000 mensen het stadsgebied, waarvan een groot deel zwemmend. Het aantal slachtoffers is inmiddels opgelopen tot 67. Veruit het grootste deel van de aangekomenen – volgens Spaanse gegevens meer dan 48.000 mensen – is al teruggekeerd naar Marokko of is teruggestuurd.
Wat de opschorting van het Schengen-akkoord in de praktijk betekent
Op de luchthavens is het besluit als eerste merkbaar. Passagiers uit Barcelona of Madrid worden bij aankomst gecontroleerd; ze moeten hun identiteitskaart of paspoort bij zich hebben – ook EU-burgers. De veerverbindingen naar de Balearen en naar Barcelona worden eveneens beïnvloed. Vooral in het weekend, wanneer het vakantieverkeer zijn hoogtepunt bereikt, moet rekening worden gehouden met langere wachttijden.
Politiek gezien is deze stap zeer omstreden. Madrid heeft de Italiaanse ambassadeur ontboden; regeringsleider Pedro Sánchez sprak van een aanval op de territoriale soevereiniteit van Spanje en legde de schuld bij mensensmokkelbendes. Rome kreeg steun uit Finland en Denemarken, terwijl Londen Madrid hulp aanbood. In het Italiaanse parlement verwijten de Partito Democratico en de Vijfsterrenbeweging de regering dat zij op binnenlands politiek vlak munt slaat uit een humanitaire noodsituatie. Deskundigen op het gebied van Europees recht wijzen er bovendien op dat een tijdelijke herinvoering van grenscontroles weliswaar is toegestaan, maar weinig te maken heeft met de situatie in Ceuta – de enclave ligt buiten het Schengengebied.
