Favignana – Een paar maanden lang was het kleine Ägadische eiland voor de kust van Trapani Ithaka. Christopher Nolan filmde hier grote delen van zijn verfilming van de Odyssee, die half juli in de bioscopen verscheen: Cala Rotonda voor de zeescènes, het eilandje Preveto als mythologisch dorp, de vissershaven als antieke Griekse haven met twaalf speciaal gebouwde schepen, en het Castello di Santa Caterina als het huis van Odysseus. Het team verbleef ongeveer zeven weken alleen op Favignana; in totaal telde de productie in Italië 91 opnamedagen.
Ook de Eolische Eilanden komen in de film voor. Voor de kust van Lipari staan de rotsen Pietra Lunga en Pietra Menalda symbool voor de dwalende rotsen uit het twaalfde gezang; bij de ondiepte Pietra del Bagno ontmoet Odysseus de sirenen; op Vulcano en Panarea werden de vulkanische landschappen gefilmd. De inspanningen waren aanzienlijk: omdat beide eilandengroepen onder strenge milieubescherming staan, sleepte de vergunningsprocedure zich voort met eigen milieueffectrapportages. Nolan filmde, zoals hij dat altijd doet, grotendeels zonder digitale effecten en volledig in IMAX-formaat, met Matt Damon als Odysseus, Anne Hathaway als Penelope en Tom Holland als Telemachus.
Nolans odyssee: ophef over het gemiste podium
Het gaat niet om de keuze van de filmlocaties, maar om wat ermee is gedaan. Acht raadsleden van de oppositie op Lipari verwijten burgemeester Riccardo Gullo en de verantwoordelijke wethouders dat ze een wereldpodium gratis hebben weggegeven. Er zou niet eens een openluchtvertoning zijn georganiseerd, terwijl Favignana de film heeft ingezet als wereldwijde reclamecampagne voor zichzelf. Uiteindelijk werd iedereen formeel in het zonnetje gezet: op het filmfestival van Cefalù ging de voor het eerst uitgereikte prijs „Città di Cinema“ naar dertien locaties, waaronder Favignana, Lipari, Vulcano en Panarea.
De economische balans is duidelijk. Volgens gegevens van het Siciliaanse filmfonds hebben de opnames direct tien tot elf miljoen euro opgebracht voor de eilanden – en dat in het laagseizoen, met volgeboekte hotels, honderden lokale vakmensen en figuranten; enkele Siciliaanse roeiers werden voor vervolgopnames zelfs meegenomen naar Schotland. Voor Favignana doen prognoses de ronde van ongeveer 250 miljoen euro aan toeristische opbrengsten binnen drie jaar. Hoe betrouwbaar dergelijke cijfers zijn, zal nog moeten blijken; dat films bestemmingen op de kaart zetten, heeft Sicilië echter al meerdere malen ervaren – van Montalbano tot Taormina.
